Rudy MOENAERT

Blogs

Het Ontbindende Karakter
van de Rode Duivels

posted by Prof. dr. Rudy K. Moenaert on 10/03/2018

18 juni staat met stip genoteerd in mijn agenda. Die avond kijk ik met de familie hoe de Rode Duivels het WK in Rusland aftrappen tegen Panama. We willen Eden Hazard zien flitsen, Kevin De Bruyne de gemeten voorzetten zien afleveren, en juichen bij de onmogelijke reddingen van Thibaut Courtois. De Rode Duivels zijn onze helden, en Rusland wordt een Belgische speeltuin. Voetbal, the Beautiful Game, heeft inderdaad een verbindend karakter.

De voorbije week heb ik evenwel meerdere keren gehoopt dat de Rode Duivels zo snel mogelijk uit het tornooi verdwijnen, en ik gunde de Belgische Voetbalbond (KBVB) al even vaak het schaamrood op de wangen. België is opgeschrikt door de keuze van de KBVB voor rapper Damso als vertolker van het lied van de Rode Duivels. Voor diegenen die de heisa niet begrijpen, google gewoon even “Damso teksten”. Ik heb geen enkele behoefte om de basale en vrouwvernederende lyriek van deze ‘kunstenaar’ op te nemen.

Authenticiteit is een werkplunje. We vragen toch ook niet aan Dutroux om het Sinterklaaslied te herschrijven? De werkplunje van Damso deugt gewoon niet. Als je succes bouwt op het gratuit beschimpen van vrouwen, dan zijn je kernwaarden fout. Deze rapper schept ofwel plezier in het nodeloos krenken van vrouwen, of beseft niet de envergure van zijn songteksten. Hoe kun je anders dergelijke lyriek verantwoorden? Yuval Harari haalde het in Sapiens reeds aan – de grootste discriminatie is nog altijd die tussen man en vrouw.

Mannen weten (niet) waarom

Meer nog dan de selectie stoorde mij de halsstarrigheid waarmee de KBVB vasthield aan zijn keuze. Volgens het bestuur was het verzet immers te herleiden tot een politieke stunt van o.m. de Vrouwenraad. De KBVB is dus juist, en de maatschappij heeft een perceptieprobleem. Je begrijpt dat de vele scheidsrechterlijke dwalingen in de Jupiler Pro-League mij niet langer verwonderen – het zit in het DNA van onze voetbalbond.

Met grote tegenzin heeft de KBVB beslist om alsnog Damso af te voeren. Het biedt een interessante casus inzake stakeholder management. De sterkte waarmee een belanghebbende weegt op beslissingen hangt immers af van de legitimiteit en de dringendheid van de vraag, en de macht van de belanghebbende.1 Had de Vrouwenraad een legitieme en dringende vraag? Jazeker, want je kunt niet de helft van de bevolking straffeloos vernederen en toch hopen op hun steun voor het voetbalspel. Het ontbrak hun evenwel aan macht. Die macht hebben ze verworven middels de sociale opinie, politieke en journalistieke steun (Alexander Decroo, Mia Doornaert) en vooral de druk van belangrijke sponsors (Proximus en AB Inbev). 

De realiteit blijft evenwel dat de KBVB ingericht is om dergelijk ongelukkige keuzes te blijven maken en verdedigen. Het is immers een mannenbastion. Slechts één vrouw is opgenomen in “Wie doet wat?”2 De KBVB hoeft niet langer het vrouwenvoetbal te promoten – het is een schijnheilige marketingtruuk van een organisatie waarvan het gewenste imago (inclusie) niet in lijn is met de identiteit (exclusie). Vrouwenvoetbal promoten en de helft van de Belgische bevolking negeren, hier klopt iets niet.
Van de voetbalbond en zijn voorzitter had ik sinds het aantreden van Gérard Linard als voorzitter geen hoge dunk. Francofoon en geheel nederlands onkundig etaleerde hij pijnlijk zijn empathische incompetentie tijdens zijn allereerste persconferentie. De KBVB heeft een aangeboren talent om te schofferen, zo lijkt het wel, en achteraf het probleem als een foute perceptie van de anderen te definiëren.

Ik verwacht dan ook geen grondige oplossing op korte termijn vanuit de organisatie zelf. Een organisatiecultuur kleeft immers hardnekkig. Wil je een organisatie veranderen, dan start je best bij de top. Er is dus maar één weg - het is hoog tijd dat het bestuur van de Voetbalbond wordt herzien. Veel van deze heren hebben geen plaats in een moderne en inclusieve samenleving.

Wederzijds respect

Eén groep belanghebbenden ontsnapte de voorbije dagen aan alle commotie – de spelers. Pronkten Eden Hazard en Michy Batshuayi nog bij Damso op de foto na de bondskeuze voor deze rapper in November 2017, de spelers hebben zich de voorbije dagen muisstil gehouden. Ook hun twitterfeed verwijst nergens naar de heisa. Zou een spin doctor hun hebben ingefluisterd dat mediastilte de beste strategie is in deze materie? Heeft rapper Boef het fout gezien – zijn topvoetballers de echte kechs: ze adoreren slaafs het geld en negeren brutaal de fans?

Voetballers hoeven niet voltijds wereldverbeteraar of zelfs maar politiek correct te zijn. We hebben geen behoefte aan George Clooneys op noppen. Het is een zeldzaam talent als Muhammad Ali die de ring kan verruimen naar de maatschappij. Maar Vincent Kompany, dé Rode Duivel met een maatschappelijke boodschap, zal tijdens zijn MBA-studie in Manchester toch ook wel het begrip corporate social responsibility hebben bestudeerd? Voetbal kan enkel dan een inclusief en verbindend karakter hebben wanneer de belangen van iedereen worden gerespecteerd.

Respect tussen spelers en fans hoort wederzijds te zijn. De fans van de Rode Duivels zijn een onderdeel van het team. Nederland benijdt ons voetbaltalent, maar zou huiveren over de wijze waarop de spelers aan de recente gebeurtenissen zijn voorbijgewandeld. Wanneer onze Rode Duivels de oordopjes inpluggen om Damso te beluisteren, is de cerebrale dofheid waarmee deze voetballende halfgoden de maatschappij aanschouwen dan een aangemeten houding of een aangeboren gebrek? Een grotere maatschappelijke assertiviteit zou hun alvast sieren.

 

1 Mitchell R.K., Agle B.R. & Wood D.J., “Toward a theory of stakeholder identification and salience: Defining the principle of who and what really counts,” Academy of Management Review, 22 (4), 853 – 886 (1997); Agle B.R., Mitchell R.K. & Sonnenfeld J.A., “Who matters to ceos? An investigation of stakeholder attributes and salience, corporate performance, and ceo values,” Academy of Management Journal, 42 (5), 507 – 525 (1999).

2 Mieke De Clercq werd in april vorig jaar opgenomen als eerste vrouw ooit in het Uitvoerend Comité van de Voetbalbond. http://www.belgianfootball.be/nl/wie-doet-wat